“ಆಳವಾದ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಭಾವದೊಂದಿಗೆ ನಾವು ರತನ್ ನವಲ್‌ ಟಾಟಾ ಅವರಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಅವರ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಟಾಟಾ ಗ್ರೂಪ್ ಅನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಚನೆಯನ್ನೇ ರೂಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ,” ಎಂದು ಟಾಟಾ ಸನ್ಸ್‌ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಎನ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ತಮ್ಮ ಶೋಕ ಸಂದೇಶದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

“ಟಾಟಾ ಗ್ರೂಪ್‌ಗೆ ರತನ್‌ ಟಾಟಾ ಅವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರು. ನನಗೆ ಅವರು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಉದಾಹರಣೆಯಂತೆ ಜೀವಿಸಿದ್ದರು. ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ, ಸಮಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಗೆ ಅಚಲವಾದ ಬದ್ಧತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಅವರ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲಿ ಟಾಟಾ ಸಮೂಹವು ನೈತಿಕ ಬದ್ಧತೆಯೊಂದಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ,” ಎಂದು ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರತನ್‌ ಟಾಟಾ ಅವರ ದಾನ-ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್‌, “ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಆರೋಗ್ಯದವರೆಗೆ ಅವರು ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಛಾಪನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡಲಿವೆ,” ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತೀಯನಾಗಿರುವುದು ನನ್ನ ಅದೃಷ್ಟ, ಅಭಿಯಾನ ಹಿಂಪಡೆಯಿರಿ ಎಂದ ರತನ್‌ ಟಾಟಾ

ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಸಂತಾಪ

ರತನ್‌ ಟಾಟಾ ಅವರ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಸಂತಾಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ, “ಅವರು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಉದ್ಯಮ ನಾಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರೊಬ್ಬರ ಅಸಾಧಾರಣ ಮನುಷ್ಯ. ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಉದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸ್ಥಿರ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ನಮ್ರತೆ, ದಯೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವ ಅಚಲವಾದ ಬದ್ಧತೆಗಾಗಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಜನರು ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು,” ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.

1991ರಿಂದ 2012ರವರೆಗೆ ಟಾಟಾ ಸನ್ಸ್‌ ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದರು ರತನ್‌ ಟಾಟಾ

ರತನ್‌ ಟಾಟಾ ಅವರು 1991ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮುತ್ತಜ್ಜ ಜಮ್ಶೆಡ್‌ಜೀ ಟಾಟಾ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ ಟಾಟಾ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಸುಮಾರು 100 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅವರು 2012ರವರೆಗೆ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದರು.

ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮಹತ್ತರ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣೀಭೂತರಾಗಿದ್ದ ಅವರು, 1996ರಲ್ಲಿ ಟಾಟಾ ಟೆಲಿ ಸರ್ವೀಸಸ್ ಎಂಬ ದೂರ ಸಂಪರ್ಕ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು. 2004ರಲ್ಲಿ ಟಾಟಾ ಕನ್ಸಲ್ಟೆನ್ಸಿ ಸರ್ವೀಸಸ್ (ಟಿಸಿಎಸ್) ಅನ್ನು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದರು.

2004ರಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತ ಬ್ರಿಟನ್‌ ಕಾರು ಕಂಪನಿ ಜಾಗ್ವಾರ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ರೋವರ್‌ ಸ್ವಾಧೀನವೂ ರತನ್‌ ಟಾಟಾ ಅವರದ್ದೇ ಬಯಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ಕಾರು ಟಾಟಾ ನ್ಯಾನೋವನ್ನು 1 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಬೆಲೆಗೆ ಹೊರತಂದಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

ಟಾಟಾ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನವರೂ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಬಹುದು – ರತನ್‌ ಟಾಟಾ

ಅವರು ಟಾಟಾ ಸನ್ಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದ ನಂತರ, ಸಂಸ್ಥೆಯ ಗೌರವಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರು. ಸಮೂಹದ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್‌ ಕಂಪನಿ ಟಾಟಾ ಸನ್ಸ್ ಅಲ್ಲದೆ ಟಾಟಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್, ಟಾಟಾ ಮೋಟಾರ್ಸ್, ಟಾಟಾ ಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಗೌರವಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಟಾಟಾದ ಆಚೆಗೆ ರತನ್‌ ಟಾಟಾ ಅವರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ವೆಂಚರ್‌ ಕ್ಯಾಪಿಟಲಿಸ್ಟ್‌ ಆಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಹಲವು ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಇಂದು ಬೃಹತ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿಯೂ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿರುವುದು ಅವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಗೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿವೆ.

ಟಾಟಾ ಸನ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಅವರು ಕೆಳಗಿಳಿದ ಬಳಿಕ, ಸೈರಸ್‌ ಮಿಸ್ತ್ರಿ ಅವರನ್ನು ಕಂಪನಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇದು ರತನ್‌ ಟಾಟಾ ಅವರಿಗೆ ಸರಿ ಬರದೆ 2016ರಲ್ಲಿ ಬೋರ್ಡ್‌ ರೂಂ ಕ್ರಾಂತಿ ನಡೆದು ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ ಎನ್‌ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಅವರಿಗೆ ಟಾಟಾ ಸಮೂಹದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದರು.

‘ಟಾಟಾ ಇಂಡಿಕಾಗೆ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ’, ರತನ್‌ ಟಾಟಾ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪೋಸ್ವ್‌

1937-2024

1937ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತ ರತನ್‌ ಟಾಟಾ ತಮ್ಮ ಪೋಷಕರು 1948ರಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಅಜ್ಜಿ ನವಾಜ್‌ಭಾಯಿ ಟಾಟಾ ಅವರ ಜೊತೆಯೇ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದಿದ್ದರು. ಕಾರ್ನೆಲ್‌ ವಿವಿಯಿಂದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ಅವರು, ಮುಂದೆ ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ ವಿವಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಕೋರ್ಸ್‌ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದರು.

ಹಲವು ಬಾರಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದು ಮದುವೆಯಾಗದೇ ಉಳಿದಿದ್ದರು. ‘ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಬಿದ್ದಿದ್ದೆ. ಆದರೆ 1962ರ ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಯುದ್ಧದಿಂದಾಗಿ ಇದೆಲ್ಲಾ ಮುರಿದು ಬಿತ್ತು’ ಎಂದು ಅವರೇ ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಅಪಾರ ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಿಯ, ತಮ್ಮ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಆಗಾಗ ಸುದ್ದಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರು.

2009ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಅವರಿಗೆ ದೇಶದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತ್ತು. ಅವರು ಜನರು ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಿಜವಾದ ‘ಭಾರತ ರತ್ನ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಪಾರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು, ಬಂಧು ಮಿತ್ರರನ್ನು ರತನ್‌ ಟಾಟಾ ಅವರು ಅಗಲಿದ್ದಾರೆ.